Tentoonstelling over Joodse schilder uit zusterstad Osnabrück

Felix Nussbaum

februari 20, 2020 • Home Grid, KZOD Persberichten 2020 • Gezien: 123

Dit jaar vieren we 75 jaar bevrijding. Extra bijzonder dus dat er nu een tentoonstelling over een Joodse kunstenaar uit onze Duitse zusterstad naar Haarlem komt. Wie was deze Felix Nussbaum? Janna Kamphof, onze stadsambassadrice in Osnabrück, vertelt erover.

Als je in Osnabrück op straat aan voorbijgangers vraagt wie Felix Nussbaum is, zijn er weinig mensen die het antwoord niet weten. Nussbaum hoort bij Osnabrück zoals Frans Hals bij Haarlem hoort. Het verhaal van beide schilders is echter totaal anders.

Felix Nussbaum werd in 1904 in Osnabrück geboren en begon al snel een indrukwekkende kunstenaarscarriere. Toen de nationaalsocialisten de macht in handen kregen, sloegen hij en zijn eveneens Joodse vriendin meerdere keren op de vlucht. Nussbaum ontvluchtte zelfs een interneringskamp in Zuid-Frankrijk. Ondanks alles ging hij door met schilderen en had een tijdje een atelier in Brussel. Op 21 juni 1944 werden Felix Nussbaum en zijn vriendin opgepakt en naar Auschwitz gedeporteerd. Wanneer ze zijn omgekomen, is niet bekend.

‘Nussbaum hoort bij Osnabrück zoals Frans Hals bij Haarlem hoort’

Bijzonder museum

“Als ik ten onder ga, laat mijn schilderijen niet doodgaan – laat ze de mensen zien.” Dat was de wens van Nussbaum. Het is een aansporing om zijn werk, zijn beelden van de Holocaust en zijn artistieke grootsheid meer bekendheid te geven. Als geen ander kunstenaar heeft Nussbaum zijn ervaringen van de jaren na de Eerste Wereldoorlog vastgelegd. Zijn schilderijen bieden een zeer persoonlijk kijkje in de situatie van een in ballingschap gedreven Duitse Jood.

Aan het einde van de jaren 90 kreeg Nussbaum zijn eigen museum in Osnabrück: het Felix-Nussbaum-Haus. Hier wordt de wereldwijd grootste verzameling van de schilder getoond. De bijzondere architectuur van de Amerikaanse architect Daniel Libeskind, die onder meer ook het Jüdisches Museum Berlin ontwierp, versterkt het aangrijpende effect van Nussbaums werken. Niet voor niets doopte Libeskind het zelf tot ‘museum zonder uitgang’.

Het Felix-Nussbaum-Haus. Foto: Uwe Lewandowski

Onderweg met Felix Nussbaum

Om ook mensen over de grens kennis te laten maken met het werk van Nussbaum is de afgelopen jaren gewerkt aan de reizende tentoonstelling ‘Onderweg met Felix Nussbaum’. “Deze expositie biedt een mooie gelegenheid om mensen buiten de museumwereld bekend te maken met de kunst van Nussbaum. En om hen te motiveren om het Felix-Nussbaum-Haus in Osnabrück te bezoeken”, zegt curator Anne Sibylle Schwetter hierover.

Op de tentoonstelling zijn 20 hoogwaardige reproducties te zien. Zo kunnen alle Haarlemmers kennis maken met het bijzondere werk van deze schilder. De tentoonstelling laat zien dat de kracht van Nussbaum zelfs door de moeilijkste levens- en werkomstandigheden niet gebroken werden. Ook al was hij op de vlucht, hij bleef schilderen.

Janna Kamphof vertegenwoordigt Haarlem als stadsambassadrice in Osnabrück.

Janna Kamphof vertegenwoordigt Haarlem als stadsambassadrice in Osnabrück.

Stedenband

Haarlem is de oudste zusterstad van Osnabrück. Daarom was de keuze voor de eerste stop van de reizende tentoonstelling snel gemaakt. De tentoonstelling laat zien dat de stedenband tussen Haarlem en Osnabrück al sinds 1961 niet alleen op papier bestaat, maar ook geleefd wordt. Al bijna zestig jaar wordt er op allerlei vlakken samengewerkt: gemeenteraadsleden bezoeken elkaar, scholen organiseren uitwisselingen, sportverenigingen organiseren samen toernooien.

Sinds 1969 gaat er bovendien jaarlijks een Haarlemmer naar Osnabrück om onze stad te vertegenwoordigen en al deze uitwisselingen en ontmoetingen in goede banen te leiden. De Felix-Nussbaum-tentoonstelling in Haarlem is een mooi voorbeeld van de levendige stedenband tussen Haarlem en Osnabrück.

De tentoonstelling Onderweg met Felix Nussbaum wordt 28 februari geopend.
De expositie is dan tot en met 27 maart te zien in de Kloostergangen van het stadhuis.
Entree is gratis. De openingstijden zijn maandag tot en met vrijdag van 8.00 uur tot 17.00 uur.

Tekst: Janna Kamphof, Haarlemse stadsambassadrice in Osnabrück.

Comments are closed.

error: De inhoud van deze site liever niet kopiëren, dank je wel.

Pin It on Pinterest

Share This